Literatura

Już za moment (3 II) rozpocznie się kolejna w Polsce konferencja poświęcona medycznym zastosowaniom marihuany. Chyba najbardziej fachowa ze wszystkich dotychczasowych, z udziałem m. in. kilku lekarzy wykorzystujących marihuanę w swej codziennej praktyce. Odbędą się 2 specjalistyczne panele dyskusyjne poświęcone kannabinoidom w walce z bólem i w padaczce dziecięcej – mam nadzieję, że spotkają się z odpowiednim zainteresowaniem naszych lekarzy. To głównie dla nich przygotowałem poniższe dwa wykazy literatury naukowej – takich prac jest zdecydowanie więcej, nawet nie próbowałem znaleźć wszystkich, te miałem akurat w moich notatkach. Ale myślę, że to i tak wystarczy, żeby dać do myślenia zwolennikom poglądu, że nie ma badań.

 → ZWALCZANIE BÓLU

● Amygdala activity contributes to the dissociative effect of cannabis on pain perception – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3549497/
● Cannabinergic Pain Medicine: Developing a Concise Clinical Primer and Surveying Randomized-Controlled Trial Results – http://www.jpsmjournal.com/article/S0885-3924(12)00639-2/fulltext
● High hopes for cannabinoid analgesia – http://www.bmj.com/content/329/7460/257
● Tetrahydrocannabinol (Delta 9-THC) Treatment in Chronic Central Neuropathic Pain and Fibromyalgia Patients: Results of a Multicenter Survey – https://www.hindawi.com/journals/arp/2009/827290/
● Crucial Role of CB2 Cannabinoid Receptor in the Regulation of Central Immune Responses during Neuropathic Pain – http://www.jneurosci.org/content/28/46/12125.full
● Cannabinoids for the Treatment of Chronic Non-Cancer Pain: An Updated Systematic Review of Randomized Controlled Trials – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25796592/
● The role of the endocannabinoid system in pain – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25846617
● Role of the Cannabinoid System in Pain Control and Therapeutic Implications for the Management of Acute and Chronic Pain Episodes – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2430692/
● CB2 cannabinoid receptor agonists: pain relief without psychoactive effects? – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12550743
● Cannabinoids and Hallucinogens for Headache – http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/head.12025/abstract
● Peripherally Restricted Cannabinoids for the Treatment of Pain – http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/phar.1642/abstract
● Inhaled Cannabis Shown Effective for Diabetic Neuropathy Pain – http://americanpainsociety.org/about-us/press-room/inhaled-cannabis-shown-effective-for-diabetic-neuropathy-pain
● Pain modulation by negative affective state: role of the endocannabinoid system – http://cannabis-med.org/members/wp-content/uploads/2015/11/David-Finn-Pain-modulation-by-negative-affective-state-role-of-the-endocannabinoid-system.pdf
● Multicenter, double-blind, randomized, placebo-controlled, parallel-group study of the efficacy, safety, and tolerability of THC:CBD extract and THC extract in patients with intractable cancer-related pain – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19896326
● Evaluating Sativex® in Neuropathic Pain Management: A Clinical and Neurophysiological Assessment in Multiple Sclerosis – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26764336
● Low Dose Vaporized Cannabis Significantly Improves Neuropathic Pain – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3566631/
● Dronabinol increases pain threshold in patients with functional chest pain: a pilot double-blind placebo-controlled trial – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26822791
● Meta-analysis of cannabis based treatments for neuropathic and multiple sclerosis-related pain – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17257464
● The Effect of Medicinal Cannabis on Pain and Quality-of-Life Outcomes in Chronic Pain: A Prospective Open-label Study – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26889611
● Nabilone for the Management of Pain – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26923810
● Survey says cannabis patients find pain relief, improved mood – http://www.whig.com/article/20160328/ARTICLE/303289889
● A Single Intrathecal or Intraperitoneal Injection of CB2 Receptor Agonist Attenuates Bone Cancer Pain and Induces a Time-Dependent Modification of GRK2 – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26935064
● Combined Treatment with Morphine and Δ9-Tetrahydrocannabinol in Rhesus Monkeys: Antinociceptive Tolerance and Withdrawal – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26937020
● State of the evidence: Cannabinoids and cancer pain-A systematic review – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27863159
● The pharmacokinetics, efficacy, safety, and ease of use of a novel portable metered-dose cannabis inhaler in patients with chronic neuropathic pain: a phase 1a study – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25118789
● Comprehensive Review of Medicinal Marijuana, Cannabinoids, and Therapeutic Implications in Medicine and Headache: What a Long Strange Trip It’s Been … – http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/head.12570/abstract
● Smoked Medicinal Cannabis for Neuropathic Pain in HIV: A Randomized, Crossover Clinical Trial – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3066045/
● Cannabis for the Management of Pain: Assessment of Safety Study – http://www.jpain.org/article/S1526-5900(15)00837-8/fulltext
● Effects of Vaporized Marijuana on Neuropathic Pain – Study Results – https://www.clinicaltrials.gov/ct2/show/results/NCT01037088
● An Exploratory Human Laboratory Experiment Evaluating Vaporized Cannabis in the Treatment of Neuropathic Pain From Spinal Cord Injury and Disease – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27286745
● Are cannabinoids an effective and safe treatment option in the management of pain? A qualitative systematic review – http://www.bmj.com/content/323/7303/13
● Prescribing cannabis for harm reduction – https://harmreductionjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/1477-7517-9-1
● Cannabinoids Ameliorate Pain and Reduce Disease Pathology in Cerulein-Induced Acute Pancreatitis – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2268094/
● Cannabinoids as Pharmacotherapies for Neuropathic Pain: From the Bench to the Bedside – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2755639/
● Cannabinoids for Neuropathic Pain – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25160710
● Cannabinoids for treatment of chronic non-cancer pain; a systematic review of randomized trials – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3243008/
● Cannabinoids in the management of difficult to treat pain – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2503660/
● Role of Cannabinoids in Pain Management – http://cannabisclinicians.org/role-of-cannabinoids-in-pain-management/
● Cannabinoids suppress inflammatory and neuropathic pain by targeting α3 glycine receptors – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3371734/
● Smoked cannabis for chronic neuropathic pain: a randomized controlled trial – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2950205/
● Low-Dose Vaporized Cannabis Significantly Improves Neuropathic Pain – http://www.jpain.org/article/S1526-5900%2812%2900864-4/abstract
● Effects of Delta-9-Tetrahydrocannabinol and Cannabidiol on Cisplatin-Induced Neuropathy in Mice – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27214593
● Cannabis as an Adjunct to or Substitute for Opiates in the Treatment of Chronic Pain – http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/02791072.2012.684624
● Involvement of the endocannabinoid system in osteoarthritis pain – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24494687
● Neuropathic orofacial pain: cannabinoids as a therapeutic avenue – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25150831
● Randomized, controlled trial of cannabis-based medicine in central pain in multiple sclerosis – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16186518
● Sativex successfully treats neuropathic pain characterised by allodynia: a randomised, double-blind, placebo-controlled clinical trial – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17997224
● The Endocannabinoid System, Cannabinoids, and Pain – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3820295/
● Therapeutic potential of cannabis in pain medicine – http://bja.oxfordjournals.org/content/101/1/59.full
● Use of cannabinoids in cancer care: palliative care – http://www.current-oncology.com/index.php/oncology/article/view/2962/2087
● Why U.S. Doctors Love Opioids and Hate Marijuana for Chronic Pain – http://labblog.uofmhealth.org/rounds/why-us-doctors-love-opioids-and-hate-marijuana-for-chronic-pain
● Neuropathic Pain – https://www.projectcbd.org/neuropathic-pain

 → PADACZKA

● Marijuana-Derived Epilepsy Drug in Clinical Trial for Children with Uncontrolled Seizures – http://www.ucsf.edu/news/2014/02/111641/marijuana-derived-epilepsy-drug-clinical-trial-children-uncontrolled-seizures
● The Endogenous Cannabinoid System Regulates Seizure Frequency and Duration in a Model of Temporal Lobe Epilepsy – http://jpet.aspetjournals.org/content/307/1/129.long
● Parental reporting of response to oral cannabis extracts for treatment of refractory epilepsy – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25845492
● Cannabidiol as a new treatment for drug-resistant epilepsy in tuberous sclerosis complex – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27696387
● Cannabidiol: Pharmacology and potential therapeutic rolein epilepsy and other neuropsychiatric disorders – http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/epi.12631/epdf
● The case for medical marijuana in epilepsy – http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/epi.12610/epdf
● The cannabinoids as potential antiepileptics – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/6975285
● Medical Marijuana Extract Curbs Seizure Frequency in Early Trial of Epilepsy Patients – http://nyulangone.org/press-releases/medical-marijuana-extract-curbs-seizure-frequency-in-early-trial-of-epilepsy-patients
● Marijuana use in adults admitted to a Canadian epilepsy monitoring unit – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27568641
● Cannabis anti-convulsant shakes up epilepsy treatment – https://www.newscientist.com/article/dn22263-cannabis-anti-convulsant-shakes-up-epilepsy-treatment/
● Cannabidiol exerts anti-convulsant effects in animal models of temporal lobe and partial seizures – http://www.seizure-journal.com/article/S1059-1311(12)00057-X/fulltext
● Aberrant epilepsy-associated mutant Nav1.6 sodium channel activity can be targeted with cannabidiol – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27267376
● Slim Evidence for Cannabinoids for Epilepsy – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3639568/
● Pharmaceutical CBD (cannabidiol) shows promise for children with severe epilepsy – http://www.sciencedaily.com/releases/2015/12/151207145856.htm
● Cannabidiol in patients with treatment-resistant epilepsy: an open-label interventional trial – http://www.thelancet.com/journals/laneur/article/PIIS1474-4422(15)00379-8/abstract
● Cannabidiol as a Potential Treatment for Febrile Infection-Related Epilepsy Syndrome (FIRES) in the Acute and Chronic Phases – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27655472
● Cannabinoids: is there a potential treatment role in epilepsy? – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4845642/
● Cannabinoids for epilepsy – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22696383
● CBD-enriched medical cannabis for intractable pediatric epilepsy: The current Israeli experience – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26800377
● Cannabis and other illicit drug use in epilepsy patients – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23311572
● Efficacy and safety of epidiolex (cannabidiol) in children and young adults with treatment-resistant epilepsy: update from the expanded access program – https://www.aesnet.org/meetings_events/annual_meeting_abstracts/view/2414222
● Long-term efficacy and tolerability of add-on cannabidiol for drug-resistant pediatric epilepsies – https://www.aesnet.org/meetings_events/annual_meeting_abstracts/view/2328389
● Fewer specialists support using medical marijuana andCBD in treating epilepsy patients compared with othermedical professionals and patients: Result of Epilepsia’ssurvey – http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/epi.12843/epdf
● Cannabidiol Displays Antiepileptiform and Antiseizure Properties In Vitro and In Vivo – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2819831/
● The case for medical marijuana in epilepsy – http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/epi.12610/full
● Temporal characterization of changes in hippocampal cannabinoid CB1 receptor expression following pilocarpine-induced status epilepticus – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2841984/
● Phytocannabinoids and epilepsy – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25475762
● Duration of use of oral cannabis extract in a cohort of pediatric epilepsy patients – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27859038
● Patient use of cannabis in epilepsy – https://www.sciencedaily.com/releases/2014/12/141208144146.htm
● Medical Marijuana and Epilepsy – http://www.epilepsy.com/learn/treating-seizures-and-epilepsy/other-treatment-approaches/medical-marijuana-and-epilepsy
● Δ9-THC Intoxication by Cannabidiol-Enriched Cannabis Extract in Two Children with Refractory Epilepsy: Full Remission after Switching to Purified Cannabidiol – http://journal.frontiersin.org/article/10.3389/fphar.2016.00359/full
● Cerebrospinal fluid levels of the endocannabinoid anandamide are reduced in patients with untreated newly diagnosed temporal lobe epilepsy – http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1528-1167.2009.02334.x/full
● Chronic administration of cannabidiol to healthy volunteers and epileptic patients – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7413719
● The Pharmacological Basis of Cannabis Therapy for Epilepsy – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26787773
● Cannabis and Endocannabinoid Signaling in Epilepsy – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26408165
● Cannabidiol: Promise and Pitfalls – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4189631/
● Cannabidiol: Pharmacology and potential therapeutic role in epilepsy and other neuropsychiatric disorders – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4707667/
● Cannabidiol for Intractable Epilepsy: Promising Open-label Results Increase Interest in Forthcoming Blinded Trials – http://journals.lww.com/neurotodayonline/Fulltext/2016/02040/Cannabidiol_for_Intractable_Epilepsy__Promising.8.aspx
● AHP Releases Cannabis in the Management and Treatment of Seizures and Epilepsy: A Scientific Review – https://www.naturalproductsinsider.com/news/2014/03/ahp-releases-review-on-cannabis-in-the-treatment.aspx
● Clinical Experience With Cannabis In Treatment-Resistant Pediatric Epilepsy – http://docplayer.net/21578411-Clinical-experience-with-cannabis-in-treatment-resistant-pediatric-epilepsy.html
● Cannabis in the Treatment of Pediatric Epilepsy – http://theroc.us/images/Cannabis in the Treatment of Pediatric Epilepsy.pdf
● Endocannabinoid system protects against cryptogenic seizures – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21441624
● Report of a parent survey of cannabidiol-enriched cannabis use in pediatric treatment-resistant epilepsy – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4157067/
● Analysis of endocannabinoid signaling elements and related proteins in lymphocytes of patients with Dravet syndrome – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4804326/
● Anti-Convulsant Properties of Cannabis Extract is NOT a New Discovery – http://epilepsyu.com/blog/anti-convulsant-properties-cannabis-extract-new-discovery/
● CENSORED: 1947 Cannabis Study on Epilepsy – http://weedfinder.com/dash/news/censored-1947-cannabis-study-on-epilepsy/

………………..

W sobotę będziemy rozmawiali na temat stosowania kannabinoidów w onkologii. Dla tych od „nie ma badań” też przygotowałem trochę linków – tym razem do stron, na których zbiorczo przedstawiono informacje o różnych badaniach z tego obszaru. Niestety, poza paroma wyjątkami nie są to badania kliniczne. Będę o tym mówił w moim wystąpieniu na konferencji.

RAK

● 123 Studies Show Cannabis Prohibition Is Killing Cancer Patients – http://www.exposingtruth.com/123-cannabis-cancer/
● 20 Medical Studies that prove cannabis can cure cancer – http://londoncannabisclub.com/20-medical-studies-prove-cannabis-can-cure-cancer/
● 20 Medical Studies That Show Cannabis Can Be A Potential Cure For Cancer – http://www.collective-evolution.com/2013/08/23/20-medical-studies-that-prove-cannabis-can-cure-cancer/
● 34 Studies showing cannabis can cure cancer – http://www.cureyourowncancer.org/cannabis-can-cure-many-forms-of-cancer.html
● 4 Studies Proving that Marijuana can Treat Brain Cancer – http://naturalsociety.com/4-studies-marijuana-treat-brain-cancer/
● 64 Studies That Show Cannabis Can Treat Various Cancers – https://thejointblog.com/61-studies-show-cannabis-can-treat-various-cancers/
● 68 studies on the efficiency of marijuana against cancer- http://www.alchimiaweb.com/blogen/68-studies-efficiency-marijuana-against-cancer/
● 700 medicinal uses of cannabis sorted by disease – http://www.encod.org/info/700-MEDICINAL-USES-OF-CANNABIS.html
● 9 types of cancer that can be killed by cannabis – http://healthycures.org/9-types-of-cancer-that-can-be-killed-by-cannabis/
● Cannabis Cures – 121 Studies Cannabinoids Kill Cancer cells – http://thecannabiscure.blogspot.com/2015/01/121-studies-cannabinoids-kill-cancer.html
● Lista 34 badań medycznych dowodzących skuteczność wykorzystywania konopi w terapii nowotworów – http://konopielecza.pl/lista-34-badan-medycznych-dowodzacych-skutecznosc-wykorzystywania-konopi-w-terapii-nowotworow/
● Marihuana leczy raka! – czyli 20 badań medycznych potwierdzających lecznicze właściwości konopi – http://www.medicoland.pl/artykuly/100/marihuana-leczy-rakaczyli-20-badan-medycznych-potwierdzajacych-lecznicze-wlasciwosci-konopi
● Over 100 Scientific Studies Agree: Cannabis Annihilates Cancer – http://wakeup-world.com/2015/05/17/over-100-scientific-studies-agree-cannabis-annihilates-cancer/
● The Top 42 Medical Studies That Prove Cannabis Cures Cancer – http://www.hempforfuture.com/2014/05/12/the-top-42-medical-studies-that-prove-cannabis-cures-cancer/
● There Are Now 100 Scientific Studies That Prove Cannabis Cures Cancer – http://higherperspectives.com/cannabis-cures-cancer/

Logika sejmowa

Podejrzewałem to od dawna, ale teraz mam dowód: w Sejmie zasiadają ludzie o ograniczonej zdolności myślenia. Muszę od razu zaznaczyć, że nie wszyscy posłowie tak mają. Zaznaczam to z jednej strony na wypadek, gdyby któryś z posłów okazał się mało odporny na krytykę poddanego ludu, a z drugiej dlatego, że naprawdę nie uważam, aby tą przypadłością byli dotknięci wszyscy z Wiejskiej. Ale spora ich część na pewno tak. Oto mój dowód:

…konopie będą sprowadzane z zagranicy, a ich uprawa w Polsce nadal nie będzie możliwa. Bartosz Arłukowicz (PO) zwracał uwagę, że takie uprawy w Polsce byłyby kontrolowane i prowadzone przez państwowe instytuty; dopytywał o powody braku zgody na uprawę konopi w Polsce. Raczak wskazał, że istnieje obawa, iż prowadzenie takich upraw w Polsce mogłoby przyczynić się do legalizacji tzw. rekreacyjnego wykorzystywania marihuany.

Rozbierzmy ten fragment.

Po pierwsze: jaki jest związek ściśle kontrolowanych przez państwowe instytucje upraw na cele medyczne z użytkiem pozamedycznym? Moim zdaniem żaden. No, chyba że teraz, już sporo ponad rok od zmiany władzy, wciąż słuszna jest uwaga, że w Polsce państwo istnieje tylko formalnie, wtedy być może związek istnieje. Ale nie tylko w odniesieniu do marihuany, również morfiny, materiałów wybuchowych i wszystkich innych rzeczy, które (tylko formalnie?) podlegają państwowej kontroli.

Po drugie: według społecznego projektu Sejm miałby tak zmienić prawo, żeby uprawy marihuany do celów leczniczych były w Polsce legalne. No a kto mógłby ewentualnie zalegalizować użytek pozamedyczny? No przecież także tylko Sejm. Czyli: Sejm nie zalegalizuje jednej rzeczy, bo się boi, że potem zalegalizuje także inną, choć tej innej legalizować nie chce.

Komentarz mój: logika w polskim parlamencie istnieje tylko formalnie. Komentarz Stanisława Michalkiewicza (wygłaszany w wielu zupełnie innych sprawach, ale pasuje): jak małą mądrością rządzony jest ten kraj…

Dwa cytaty

13 września 2016: Plan Ministerstwa Zdrowia zakłada, że w Polsce będzie prowadzona uprawa konopi indyjskich, pod kontrolą państwa – zapowiedział wiceminister Krzysztof Łanda podczas dzisiejszego posiedzenia parlamentarnego zespołu do spraw legalizacji medycznej marihuany.

19 stycznia 2017: nie ma żadnego powodu, aby wprowadzać w Polsce uprawy marihuany – czy to indywidualne, czy większe — podkreślił minister zdrowia Konstanty Radziwiłł na konferencji prasowej w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Pomyśl chwilę i spróbuj odpowiedzieć na pytanie: jakie są przyczyny tego zwrotu o 180°?

a) wiceminister Łanda jest nieodpowiedzialny i publicznie opowiada dyrdymały, które potem bardziej odpowiedzialny szef musi prostować;

b) izraelski eksporter marihuany podniósł stawkę prowizji dla polskich załatwiaczy;

c) do MZ zadzwonił przedstawiciel pewnej gałęzi przemysłu i powiedział: „Słuchajcie, Radziwiłł, zróbcie porządek z tą marihuaną, bo jak nie, to będziemy wam musieli obciąć fundusz reprezentacyjny”;

d) w ciągu ostatnich 4 miesięcy stan zdrowia Polaków uległ bardzo znaczącej poprawie;

e) inne (jakie? jakie???)

SMS-a o treści a), b), c), d) lub e) wyślij na jakikolwiek numer.

PS
http://www.polsatnews.pl/wideo-program/tak-czy-nie-czy-politycy-zbyt-dlugo-zwlekaja-z-legalizacja-medycznej-marihuany_6391406/ (wersja skrócona: https://www.facebook.com/KlubPoselskiKukiz15/videos/576459825889606/)

Przeciek

Napisał na Facebooku pan Tomasz Latos:

Właśnie zostałem odpytany przez media w sprawie zastosowania medycznego marihuany. Tak, ustawa w tej sprawie będzie w najbliższym czasie przyjęta i ma być pełna kontrola dystrybucji i podawania przez farmaceutów i lekarzy.

Niby dobra wiadomość. Ale jako malkontent nie mogę nie zrobić choćby jednej uwagi. A uwaga jest taka: „Ustawa będzie przyjęta„. A skąd to wiadomo? Przecież najpierw projekt musi wyjść z podkomisji, potem będzie dyskutowany na komisji, a w końcu na plenum. A tu jeden poseł (co prawda nie szeregowy, bo wiceprzewodniczący Komisji Zdrowia) już wie, że ustawa będzie przyjęta…

Kontrola dystrybucji mnie nie martwi, takie od początku było nasze założenie. Kontrola podawania już bardziej, bo nie wiem, co to konkretnie znaczy. W Stanach FDA i FBI inwigilują, a w skrajnych przypadkach niszczą lekarzy, którzy przepisują dużo leków opioidowych (i często nie ma znaczenia, że mogą być specjalistami od bólu i siłą rzeczy przepisują znacznie więcej morfiny niż lekarze rodzinni). Mam nadzieję, że to nie taka ma być kontrola (a pamiętajmy, że – według wiceministra Pinkasa – leki konopne „są preparatami narkotycznymi i tak będą traktowane”). Zobaczymy, jak w praktyce będzie wyglądać owo tak.

Nápad po holendersku

Jakiś czas temu przedstawiłem na tym blogu mój nápad, którego celem było umożliwienie użytkownikom zioła i wyciągów (głównie pacjentom, ale nie tylko) zbadania jakości leku czy „towaru” bez narażania się na ciosy ciężkiego ramienia sprawiedliwości ludowej. Odzew był marny, z nápadu nic nie wyszło. I chyba prędko się to nie zmieni, bo w ostatnim czasie nasze wolności raczej są ograniczane niż rozszerzane, bo podejście racjonalne do różnych spraw z podejściem dogmatycznym raczej przegrywa niż wygrywa. Laboratoria najzwyczajniej w świecie nie będą chciały się kopać z koniem, mają sporo innej roboty.

Proponuję rzucić okiem, jak to wygląda gdzie indziej. Oto dziennikarka BBC donosi, że w Holandii można pójść do laboratorium i zbadać sobie przyniesioną przez siebie substancję. W tym laboratorium najpierw określą, co to jest (na pozór głupie pytanie, ale od dilera dostaje się po prostu pastylkę albo proszek, ale certyfikatu już nie), a potem czy to coś jest bezpieczne do użytku. To znaczy: czy nie ma tam dodatkowych niebezpieczeństw (mówię oczywiście o zanieczyszczeniach). Najciekawsze w całej historii jest to, że nie zwraca się uwagi na legalność badanych substancji. Oraz to, że laboratorium jest państwowe. Pragmatyczni Holendrzy doszli do wniosku, że skoro ktoś tak czy tak zamierza coś zażyć, to przynajmniej niech to będzie sprawdzone. I nie jest to „pomaganie ćpunom”, to jest czysta kalkulacja: jeżeli ktoś zażyje zanieczyszczony nieznaną substancją narkotyk, nie wiadomo, jaka może być reakcja organizmu i jak potem delikwenta leczyć (tak bywa, gdy młodzi Polacy lądują w szpitalu po zażyciu zrobionych w garażu dopalaczy). Szeroko rozumiane koszty społeczne mogą być większe niż koszty działania laboratorium. To dokładnie ta sama filozofia („redukcja szkód”), która stoi za programami wymiany strzykawek czy organizacją specjalnych pomieszczeń, gdzie narkomani mogą w spokoju przygotować sobie i zażyć to, co mają do zażycia (np. z wykorzystaniem czystej wody zamiast skażonej deszczówki).

Zdaję sobie sprawę, że czytanie takich tekstów to dla nas jak lizanie cukierka przez szybę czy oglądanie w listopadzie filmu „The Beach”, ale mimo wszystko warto chyba wiedzieć, że może być inaczej.

Dwa podejścia

Podejście pierwsze: „Prawda jest taka, że co byśmy nie mówili, (…) to w dzisiejszym stanie wiedzy absolutnie nie ma wskazań do tego, by rozszerzać oręże terapeutyczne„. Jarosław Pinkas, wiceminister zdrowia RP

Podejście drugie: „Ważne jest, żeby lekarze mieli szerszy zakres opcji przy leczeniu swych pacjentów„. Sussan Ley, minister zdrowia Australii

Wytęż wzrok i znajdź jedną różnicę na tym obrazku.

Pani, po ile CBD i czemu tak drogo?

Od pewnego czasu sporą popularnością cieszą się w Polsce preparaty zawierające kannabidiol (CBD) – niepsychoaktywny, mający wiele właściwości prozdrowotnych składnik konopi.

Największe emocje wzbudza nie fakt, że preparaty te są pozyskiwane z rośliny wciąż u nas „niejednoznacznej”, ani nie to, że o medycznych zastosowaniach CBD wciąż niewiele wiedzą zarówno pacjenci, jak i lekarze, niezbyt zainteresowani poznaniem substancji sprzedawanej nie jako lek, lecz jako suplement diety. Największe emocje wzbudza cena. Faktycznie: tani to ten suplement nie jest.

W Sieci potencjalni nabywcy (i chowający się za ich plecami hejterzy) często narzekają na ceny. Producenci i dystrybutorzy twierdzą, że taniej się nie da. Ci pierwsi kontrargumentują: jak to się nie da? Przecież oleje z CBD robi się u nas z konopi przemysłowych, których uprawa kosztuje grosze, a proces ekstrakcji jest banalnie prosty i można go sobie tanio przeprowadzić w kuchni. Zacząłem się nad tym zastanawiać i oto wyniki moich rozważań.

Pierwsza sprawa to sposób ekstrakcji. Kannabinoidy rozpuszczają się w węglowodorach i w alkoholach. Ale ze względu na niebezpieczeństwo pozostawienia w wyciągu szkodliwych resztek rozpuszczalnika, w produkcji specyfików przeznaczonych do legalnego obrotu tych pierwszych nie używa się w ogóle, a z tych drugich w grę wchodzi jedynie alkohol etylowy o wysokim stężeniu. Można go oczywiście odzyskiwać, jednak stosowny ekstraktor rzadko znajduje się na wyposażeniu typowej kuchni, trzeba byłoby go kupić. A i dość drogiego spirytusu trzeba od czasu do czasu dolać. Czyli koszty.

Jest jeszcze jedna metoda ekstrakcji, dająca najczystszy produkt. Jako rozpuszczalnika używa się dwutlenku węgla w stanie nadkrytycznym. To bardzo niestabilny stan ciekły występujący w wysokich ciśnieniach. Po obniżeniu ciśnienia płyn na powrót staje się gazem i całkowicie ulatnia się, pozostawiając w naczyniu wypłukane z konopi kannabinoidy i inne pożyteczne związki. Potrzebna do takiej ekstrakcji instalacja oczywiście nie mieści się w kategorii AGD.

Oleje z CBD robi się z konopi przemysłowych, w których CBD jest stosunkowo sporo, ale… tylko stosunkowo, bo bezwzględna zawartość kannabinoidów jest w nich generalnie niska. Powiedzmy, że mamy dobrą odmianę, w suchej masie ma 2% CBD i przepisowe 0,2% THC. W wyciągu proporcje między tymi kannabinoidami zostaną zachowane, ale stężenia wzrosną. Załóżmy, że 10-krotnie (faktyczne wielkości nie mają teraz znaczenia, chodzi o zasadę). Otrzymany produkt będzie zatem miał 20% CBD i 2% THC. Potencjalna psychoaktywność się nam nie zmieniła, bo o niej decyduje stosunek CBD:THC, a nie zawartość THC, ale… tego nie wie Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, dla której ważny jest jedynie poziom THC. A zatem, aby produkt był legalny (a przecież chcemy go sprzedawać), musimy pozbyć się większości THC, zachowując CBD. Tego w kuchni tak łatwo raczej się nie zrobi. Chociaż nie, jest jeden sposób: rozcieńczyć całość 10-krotnie i dosypać CBD. Jeśli będziemy chcieli mieć produkt dobrej jakości, to wybierzemy krystaliczny, uzyskany przez koncentrację CBD naturalnego, roślinnego. Po 500 zł za gram *. Istnieją inne sposoby usuwania nadmiaru THC, ale nie jest mi znany żaden, który by można nazwać domowym.

Jednym z warunków stawianych produktowi komercyjnemu jest to, żeby każda jego partia miała powtarzalne parametry. Oznacza to konieczność testowania. Można zainwestować we własny chromatograf, można za każdym razem korzystać z usług laboratorium. Każda analiza to kilkaset złotych, a podejrzewam, że każdą partię trzeba zbadać więcej niż raz.

O ile wyciągi zrobione w kuchni możemy zażywać z garnka, to produkt przeznaczony na rynek musi mieć jakieś opakowanie. I ulotkę. Są też inne koszty, o których trzeba pamiętać. Na przykład:

– za nasz kuchenny wysiłek pensji sobie nie wypłacimy, profesjonalny wytwórca musi zatrudnić ludzi;

– parę czy paręnaście wiech przechowamy sobie w mieszkaniu za darmo, profesjonalista musi mieć jakiś przyzwoity magazyn; z odpadami po ekstrakcji też coś trzeba zrobić;

– każda firma, nawet mała, ma różnego rodzaju koszty ogólne, koszty marketingu itp., czym też różni się od wytwórców kuchennych;

– no i na koniec (last but not least): w przypadku komercyjnej produkcji cała ta zabawa na pełny etat powinna przynieść jakiś zysk, najchętniej wyższy niżby się uzyskało z lokaty.

Tych, którzy w Sieci twierdzą, że oni mogliby zrobić olejek CBD 10 razy taniej, proszę o sprawdzenie, czy biorą pod uwagę wszystkie wymienione przeze mnie składniki cen, a jeżeli nie wszystkie, to których nie biorą pod uwagę i dlaczego.

Ja powiem szczerze: nie robiłem żadnych kalkulacji, nawet przybliżonych. Nie wiem zatem, czy produkty z CBD muszą kosztować tyle, ile kosztują, czy może ich wysoka cena jest spowodowana pazernością ich wytwórców. Jeżeli ktoś uważa, że to drugie, to chętnie rzuciłbym okiem na jakieś wyliczenia, te wniosłyby do dyskusji na pewno więcej niż niczym niepoparte oskarżenia.

PS
Za granicą też jest drogo (czytałem o przypadkach skutecznych terapii, które były przerwane wskutek wysokiej ceny olejku CBD), więc albo spisek jest międzynarodowy, albo ta cena po prostu musi być wysoka.

 

* zwrócono mi uwagę, że 1 gram krystalicznego CBD kosztował 500 złotych wiele lat temu. To możliwe, nie odnajdę teraz źródła mojej informacji. Ale to nie ma większego znaczenia, bo i tak zakładam, że producent olejku niczego nie dosypuje, więc ta cena nie ma znaczenia.

Uwalona ustawa

Gruchnęła wieść, że nie będzie kolejnego posiedzenia podkomisji do spraw ustawy wprowadzającej w Polsce medyczną marihuanę. Z dobrze poinformowanego źródła (poseł Liroy-Marzec) wiemy, że najwyższy (znaczeniem) prezes zdecydował: marihuana to narkotyk, nie ma zgody na jakiekolwiek uprawy. Przypominam, że to na polecenie tego samego najwyższego prezesa Ministerstwo Zdrowia zaczęło marihuanę refundować. Dla wybranej garstki pacjentów, ale jednak.

Do tej pory prace komisji / podkomisji były w jakiś tam sposób merytoryczne, dyskutowano o wadach i zaletach tych czy innych rozwiązań – pisałem o tym kilka razy, np. tu, tu czy tu. Słowo „merytoryczny” ma dość szerokie znaczenie, nawet argument „nie ma badań”, całkowicie przecież chybiony, jest jednak merytoryczny, bo poddaje się dyskusji. Ale, jak widać, naczalstwo uznało, że nie ma co z plebsem dyskutować merytorycznie i powróciło do argumentu „nie, bo nie”. Skąd ta nagła zmiana? Nie wiem, jaka jest jej przyczyna. Domyślam się, jaka może być.

Legalna medyczna marihuana funkcjonuje już od dawna w wielu krajach i w wielu amerykańskich stanach. Od na tyle dawna, że dostępne są solidne dane statystyczne. I dają do myślenia. Autorzy opublikowanej w poważnym fachowym czasopiśmie Health Care pracy podają, że w 2013 roku w amerykańskich stanach, które zalegalizowały medyczny użytek marihuany, sprzedaż leków, dla których marihuana może być uznana za zamiennik, spadła o dobrze ponad 150 milionów dolarów. Nie ulega wątpliwości, że marihuana jest poważnym konkurentem np. dla leków przeciwbólowych czy antydepresantów. Rozliczne badania pokazują, że naprawdę duży odsetek chorych odstawia je lub ogranicza na rzecz marihuany (raz, dwa, trzy). Nie uszło to oczywiście uwadze Big Pharmy, która należy do najzacieklejszych przeciwników idei medycznego stosowania marihuany i do najhojniejszych sponsorów wszelkich akcji antymarihuanowych.

Polacy wydają sporo pieniędzy na lekarstwa – we wszystkich dużych miastach mamy apteki niemal na każdym rogu, to nie bierze się znikąd. A choć Polska jest krajem biednym, to jednak dość ludnym, przychody ze sprzedaży leków u nas liczą się w budżetach firm farmaceutycznych. Z drugiej strony powiązania władzy z sektorem farmaceutycznym są tajemnicą poliszynela praktycznie na całym świecie, Polska nie jest tu wyjątkiem. Przypomnę słabą selektywną pamięć p. Piechy, wiceministra zdrowia w poprzednim rządzie PiS-u. Przypomnę niedawne zawirowania wokół rozdzielającego pieniądze na refundację wiceministra Łandy, zakumplowanego z firmami farmaceutycznymi. Przypomnę proces „rzuconego na odcinek marihuany” wiceministra Pinkasa (tak, pamiętam, zapadł wyrok uniewinniający; ale pamiętam też, że generalnie sądy nie orzekają o niewinności, a jedynie o braku dowodów wystarczających do skazania). Jeżeli ktoś nie jest jeszcze przekonany, to przypomnę też, że jesteśmy jednym z niewielu europejskich krajów, w których są obowiązkowe szczepienia i pierwszym na świecie krajem z obowiązkiem szczepienia przeciw HPV. Wystarczy?

Od dawna w środowisku mówimy, że sprawa poszłaby szybko do przodu, gdyby poważnie zachorował ktoś ze świecznika lub z najbliższej rodziny tego kogoś. Gdy media zaczęły mówić o chorobie p. Kality i o jego działaniach promarihuanowych, pomyślałem sobie, że – przy całym szacunku – to jednak chyba nie ten kaliber. Ale było głośniej i głośniej i nawet zacząłem zmieniać zdanie. Ale nie, jednak nie, nie myliłem się. To musi być… ja wiem? bratanica, wicemarszałek albo któryś z innych najwierniejszych współpracowników (oczywiście wszystkim życzę jak najlepszego zdrowia). Ktoś, czyje poważne cierpienie naprawdę zaboli, naprawdę skłoni do refleksji, naprawdę zmusi do spojrzenia na te sprawy oczami chorego (zakładam, że takie osoby istnieją – choć pewności nie mam, bo i skąd?). Niestety, cierpienie jednej bliskiej osoby jest często ważniejsze niż cierpienie anonimowych milionów. Okazuje się, że tu mamy do czynienia właśnie z takim przypadkiem.

PS
W czasie obrad komisji trochę zdziwiła mnie postawa posła Arłukowicza. Będąc ministrem mógł (mógł?) coś zrobić, nie zrobił nic. Teraz jako przewodniczący Komisji Zdrowia medycznej marihuanie zdecydowanie sprzyjał. Strasznie jestem ciekaw, co zrobi teraz. Będzie walczył czy ktoś mu skutecznie wytłumaczy, żeby nie podskakiwał, bo jest za krótki…?

PS2
Jeżeli ktoś nie jest na bieżąco, to Ewa ładnie przedstawiła zapis ciągu zdarzeń, zachęcam do przeczytania.

PS3
Uwalony został projekt poselski. Nie oznacza to, że społeczeństwo nie może nic w tej sprawie zrobić. Społeczeństwo może władzę uniżenie poprosić, a postacią tej prośby będzie projekt obywatelski. Szczęśliwie podpisy zebrane dotąd nie przedawniły się, ale do wymaganych 100 tysięcy jeszcze trochę brakuje. No i teraz są one potrzebne bardziej niż przedtem. Nie ma pewności, że jako projekt obywatelski ta ustawa przejdzie, ale przynajmniej władza będzie miała trochę trudniej, bo jednak głośniej i wyraźniej niż teraz będzie nam musiała powiedzieć, gdzie nas ma. Dlatego zbierajmy, ile wlezie. Wszystkie szczegóły tu.

Drugie posiedzenie podkomisji

Jeżeli ktoś nie oglądał, to kompletny zapis jest tutaj. Poniżej parę moich luźnych uwag. Posłom już dam spokój, zgodnie ze wcześniejszą obietnicą nie będę ich męczył, bo nie wiem, jak bardzo interesuje ich ten temat.

– v-min. Pinkas mówi o nasionach marihuany, co oznacza, że albo nie orientuje się w temacie (co wcale nie jest tak nieprawdopodobne), albo oni rzeczywiście planują uprawy „siane” i pod gołym niebem. Pan z IWNiRZ chce uprawiać starosłowiańskie odmiany konopi – jako bardziej dla nas odpowiednie niż konopie np. izraelskie. Nie wiem, ile w takich starosłowiańskich konopiach jest kannabinoidów, podejrzewam, że malutko. Ale… przecież oni nie mówią o udostępnianiu chorym marihuany jako takiej lecz „preparatów na bazie”. Czyli nie ma większego znaczenia, jakie konopki im wyrosną, bo i tak będą je przerabiać. Z dwiema sporymi konsekwencjami: – cena pójdzie w górę (wiadomo, ile kosztuje Sativex); – możemy zapomnieć o synergii działania różnych składników marihuany, bo przy przeróbce większość poleci do atmosfery (a gdyby chcieli stabilizować zawartość nie tylko THC i CBD, ale także np. głównych terpenów – co technicznie jest wykonalne – to cena jeszcze podskoczy i końcowy produkt będzie dostępny tylko dla nielicznych. A może o to chodzi?)

– od p. Pinkasa nie dostał odpowiedzi (chyba jako jedyny) dr Jacek Cieżkowicz. A zapytał o rzecz fundamentalną: czy w MZ zrobiono szacunkowe wyliczenia, ile będzie pacjenta kosztowała marihuana dostarczana w proponowanym przez ministerstwo systemie. Przypadek z tym brakiem odpowiedzi, nadmiar spraw do przedyskutowania? Może tak…

– któryś kolejny raz mowa była, jakie to straszliwe zasieki nas czekają, jakie to przeprawy przez prawo unijne. Zamiast jęczeć, wystarczy zapytać Niemców (Holendrzy pewnie zdążyli zapomnieć, u nich MM jest od kilkunastu lat). Niemcy właśnie wprowadzają znowelizowane prawo o MM, o wiele bardziej przyjazne dla pacjenta. A przypominam, że też są sygnatariuszami Jednolitej Konwencji z 1961. Wniosek z tego, że można. Warunek: trzeba chcieć.

Na koniec uwaga ogólna: prowadzący obrady przewodniczący podkomisji aż się rozpływał w zachwytach nad tym, jak to pozytywnie do sprawy podchodzi v-min. Pinkas. Pomijam fakt, czy rzeczywiście jest on tak pozytywny, chodzi mi o same zachwyty. Bo rzeczywiście, Ministerstwo Zdrowia, które robi coś dla dobra pacjentów, to faktycznie ewenement na skalę światową, prawda?

„O medycznej marihuanie raz jeszcze” – do posłów z Komisji Zdrowia i wiceministra Pinkasa

Szanowni Państwo!

Pozwalam sobie przesłać parę uwag po obejrzeniu zapisu drugiego posiedzenia podkomisji do spraw medycznej marihuany. Nie, nie zamierzam bombardować Państwa wiadomościami po każdym posiedzeniu, poniższy tekst jest tylko uzupełnieniem mojego nagrania sprzed kilku dni i myślę, że kolejnych uwag już nie będzie.

Wniesiona ostatnio autopoprawka, eliminująca możliwość upraw własnych, jest z punktu widzenia chorych kolejnym dużym krokiem wstecz. Kolejnym, bo już pierwotny projekt mocno się samoograniczał (pisałem o tym na blogu: tu oraz tu).

Uprawy własne są pacjentom potrzebne z dwóch powodów: pewność dostaw oraz koszt kuracji. Jak to wygląda w tej chwili? Popatrzmy:

1) Ministerstwo Zdrowia mówi, że dla wszystkich potrzebujących pacjentów sprowadzi marihuanę z importu. Cóż, jeżeli dalej będzie to ±30 osób rocznie, to pewnie tak. Jednak rzeczywista skala potrzeb w Polsce wyraża się dziesiątkami, a prawdopodobnie setkami tysięcy osób (w ośmiomilionowym Izraelu w programie medycznej marihuany jest zarejestrowanych prawie 25 tysięcy chorych).

Musimy pamiętać, że jedynym europejskim źródłem marihuany do zastosowań medycznych jest w tej chwili holenderska firma Bedrocan. Nie jest to typowa firma handlowa, jej zadaniem jest zapewnienie marihuany na potrzeby pacjentów holenderskich. Ponieważ tego zapotrzebowania nie da się wyliczyć dokładnie, Bedrocan zawsze dysponuje pewnymi nadwyżkami, które może przeznaczyć na eksport. Ale… W kolejce stoją już Niemcy, Włochy, Czechy i kilka innych krajów. Polacy dostaną marihuanę, o ile coś jeszcze zostanie na sprzedaż. Gdy medyczną marihuanę wprowadzali u siebie Czesi i chcieli opierać się na dostawach holenderskich, dowiedzieli się, że polityka Bedrocanu jest taka, że zgadza się dostarczać do jakiegoś kraju nadwyżki (o ile je ma) przez 2 lata, a potem się wycofuje i „radźcie sobie sami inaczej”. Dlatego zaraz po wprowadzeniu u siebie legalności Czesi rozpisali przetarg na uprawę krajową, a we Włoszech uprawę zlecono wojsku. Pamiętajmy: absolutnie NIE MOŻNA zakładać, że wystarczy złożyć zamówienie w Holandii i marihuana już jedzie.

Niedawno pojawiły się informacje o planowanym eksporcie marihuany z Izraela (gdzie dotąd prawo tego zakazywało), ale dopóki ta sprawa nie wyjaśni się od strony organizacyjnej i handlowej, trudno będzie zakładać, że to jest pewne źródło marihuany.

W czasie dzisiejszej imprezy o nazwie Kongres Zdrowia Publicznego wiceminister Pinkas wspomniał o 5 dostawcach, do których można się zwrócić – przyznaję, że nie wiem, o kogo jeszcze może chodzić. Być może jakieś firmy kanadyjskie (obowiązujące od niedawna zmodyfikowane prawo zlikwidowało monopol 1 firmy i dopuściło na rynek inne). Jeżeli tak, to dobrze, choć pewnie tanio nie będzie.

2) Ministerstwo Zdrowia mówi, że będzie uprawiać marihuanę w Polsce, ma nawet już kilka lokalizacji. Świetnie, niestety nie podano żadnych szczegółów. Istnieją 2 możliwości: będą to uprawy na zewnątrz albo pod dachem.

Uprawy zewnętrzne mają jedną bardzo dużą zaletę: są relatywnie tanie. Mają też dużą wadę: są nieprzewidywalne. Niesprzyjające warunki pogodowe albo atak szkodników mogą poważnie zredukować ilość i jakość plonu. Nawet do zera – co wtedy? (Pamiętajmy, że tutaj uprawia się raz do roku. Czyli w przypadku jakiegokolwiek problemu po prostu nie ma lekarstwa. Aż do następnych zbiorów.)

Uprawy pod dachem są droższe, wymagają specjalistycznego sprzętu (oświetlenie, nawodnienie, system do komputerowego sterowania wszystkimi warunkami) oraz sporej wiedzy. Gdy wspomniany wcześniej Bedrocan otrzymywał od holenderskiego rządu licencję, miał już kilkanaście lat doświadczeń z uprawą roślin w kontrolowanych warunkach i parę lat doświadczeń z uprawą konopi.

Czy ktoś w Polsce ma wystarczające umiejętności i wystarczającą wiedzę na temat marihuany, żeby „z marszu”, natychmiast po otrzymaniu zlecenia z MZ, podjąć się uprawy? Nie konopi w ogóle, lecz tych jej odmian, które my nazywamy marihuaną, a Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii „konopiami innymi niż włókniste”. W przypadku małej uprawy domowej organizacja procesu zajmuje parę tygodni. Duża uprawa przemysłowa o wiele więcej. A obietnica otrzymania leku w przyszłości niestety działa na chorych znacznie gorzej niż sam lek.

A zatem, podsumowując:

– uprawa własna prowadzona przez pacjentów zapewniłaby im pierwszą partię leku już po jakichś 3-4 miesiącach;

– koszt leku byłby stosunkowo niski – na pewno niższy niż w przypadku importu docelowego (ministerstwo chętnie pokazuje społeczeństwu refundację jako swoje wielkie osiągnięcie; ale przecież refundacja marihuany dla tysięcy chorych raczej nie wchodzi w grę). Nie wiem, czy Państwo wiedzą, że cena marihuany sprowadzonej z Holandii jest w polskiej aptece około dwukrotnie wyższa niż w aptece holenderskiej.

Kwestia upraw własnych była chyba najbardziej kontrowersyjna w całym projekcie. Dla mnie to zupełnie niezrozumiałe, bo przecież legalne byłyby jedynie uprawy zgłoszone i zaakceptowane, uprawy, które w każdej chwili można skontrolować. Ci chorzy, którzy nie chcieliby się ujawniać, prowadziliby swoje uprawy nielegalnie. Dokładnie tak samo, jak robią to dziś. A cały system miał na próbę obowiązywać przez 2 lata. W tym czasie można byłoby porządnie zorganizować uprawy rządowe, a jednocześnie dokonać ewentualnych korekt systemu, by działał tak, jak się oczekuje, że będzie działać. Ustawodawcy zawsze pozostawała możliwość nieprzedłużenia tego okresu próbnego, a wtedy automatycznie wszystkie uprawy na powrót stałyby się nielegalne.

No, ale skoro poseł wnioskodawca sam wycofał się z upraw domowych, to nie pozostaje nic innego jak stwierdzić, że brak możliwości samodzielnego uprawiania nie będzie dla chorych dolegliwy (a więc problem będzie można uznać za rozwiązany) tylko i wyłącznie wtedy, gdy Ministerstwo Zdrowia zapewni im nieprzerwany dostęp do marihuany po rozsądnej cenie. Czy zapewni…?

Z poważaniem
Bogdan Jot

PS
W wypowiedziach zarówno posłów, jak i przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia bardzo często pojawiają się wyrażenia „leki na bazie marihuany”, „preparaty farmaceutyczne”, „produkty recepturowe sporządzane przez aptekę”. Proszę pamiętać, że w większości przypadków najlepszą postacią leku jest sama marihuana czyli susz roślinny. Można ją palić (choć coraz powszechniejszy jest użytek waporyzatorów, pozwalających uniknąć szkodliwych produktów spalania), można robić z niej produkty spożywcze albo czopki. Wyrażenie „leki na bazie marihuany” sugeruje jakąś jej przeróbkę, która musi martwić chorych. Nie tylko dlatego, że automatycznie będzie to oznaczało wzrost kosztów terapii. Również dlatego, że największą skuteczność ma cała roślina (lub wyciąg z całej rośliny). Dzieje się tak dlatego, że dla zdrowia korzystniejszy niż jeden wyizolowany składnik jest cały zestaw składników występujących w roślinie (chodzi nie tylko o kannabinoidy, lecz także i o pozostałe związki: terpenoidy, flawonoidy i całą resztę). To synergiczne działanie, wykazane przez liczne już badania, ma nawet swoją nazwę: „entourage effect” czyli efekt otoczenia.

PS2
Z dużym zdziwieniem wysłuchałem wystąpienia prawnika z Biura Analiz Sejmowych, który stwierdził, że projekt wciąż nie jest zgodny z prawem unijnym i wymagałby notyfikacji. Czy prawnicy sejmowi są jedynie recenzentami, obiektywnymi obserwatorami wydarzeń? Nie znam się, ale gdybym ja był posłem, wydawałoby mi się logiczne zlecenie im takiego przeformułowania projektu, żeby, przy niezmienionym meritum, projekt spełniał już wszystkie wymagania. Prawnicy w wielu krajach unijnych jakoś sobie z tym poradzili, bo tam medyczna marihuana już funkcjonuje, a notyfikacja nie była potrzebna. Ale, powtórzę, nie znam się…